07 Ocak 2023 Cumartesi
Ana sayfa » Dokunulmazlıkta Şimdi Ne Olacak?
Dokunulmazlıkta Şimdi Ne Olacak?

Dokunulmazlıkta Şimdi Ne Olacak?

Milletvekili dokunulmazlıklarının kaldırılması için TBMM Genel Kurulu’ndaki ilk oylamada 348 evet oyu çıktı. Dokunulmazlık teklifinin 1’inci maddesinin oylaması 350, 2. maddesi de 357 ‘evet’ oyuyla kabul edildi.. Sonuçlar referandumu işaret ediyor. Peki bundan sonra neler olacak?

Cumhuriyet Gazetesi’nden Ayşe Sayın bundan sonra ne olacağını ve kulislerdeki yansımaları yazdı. İşte detaylar;

“Zorunlu referandum”

TBMM Genel Kurulu’nda, hakkında fezleke olan mevcut milletvekillerinin dokunulmazlığının kaldırılmasını öngören anayasa değişikliği önerisi için yapılan ilk tur oylama sonuç doğurucu değildi. Ancak ikinci tur oylamaya dönük önemli ipucu ortaya çıktı: Zorunlu referandum.

Referandumsuz kabul zor

Oylama sonucuna bakıldığında “ret” oyu vereceğini açıklayan HDP dışındaki 3 parti resmi söylemlerinde “kabul” oyu kullanacağını açıkladı. 3 partinin sandalye sayısı dikkate alındığında referandumsuz kabul için gerekli olan 367’nin üstünde “kabul” oyu çıkması gerekiyordu. Ancak ilk oylama sonucuna bakıldığında bu rakamın çok altında kalındı ama 330 olan referandumlu kabul için gerekli çoğunluğa ulaşıldı. “Hayırcı” HDP’den 52 milletvekili oylamaya katıldı. Oylama öncesinde CHP’lilerin büyük bölümünün “ret” oyu kullanacağı biliniyordu, nitekim bu oylamaya da yansıdı ve ret sayısı 155 oldu. İkinci tur oylamada CHP’lilerin tavır değiştirmesi beklenmiyor. Bu durumda, anayasa değişikliği önerisi en iyi ihtimalle “referandum” koşullu olarak Meclis’ten geçebilecek.

Ret cephesinden fire olmaz

CHP’nin bu aşamadan sonra tutumunda değişiklik yapması beklenmiyor. Hatta ikinci tur oylamada “ret” oylarının daha da fazla olması bekleniyor. Çünkü CHP’lilerin bir bölümü, grup yönetimi tarafından sıkı markaja alınan AKP milletvekillerine ret oyu kullanmaları için kabinlere kırmızı oy bırakmak için boş ve çekimser oy kullandılar. İkinci turda da benzer taktik uygulansa bile “ret” cephesinden fire beklenmiyor.

Geri çekilebilir ya da düşebilir

İlk tur oylamalar genelde “tavşan oylama” olarak kabul ediliyor. Yani milletvekilleri ilk tur oylamalarda esas “renklerini” belli etmiyor. Bu çerçevede AKP ve MHP içindeki “retçilerin” kendilerini gizlemek için ilk tur oylamada “kabul” oyu kullanmış olmaları mümkün. Dünkü oylamada beklenenin çok altında kabul oyu çıkması, AKP’de yüzlerin asılmasına neden oldu. İkinci tur oylamada AKP’nin yanı sıra MHP’den de firenin artabileceğine dikkat çekiliyor. Değişiklik önerisinin herhangi bir maddesi 330’un altında oy alırsa düşmüş olacak. AKP’nin ikinci turdaki ilk oylama sonucunun 330’un altında çıkması halinde, öneriyi geri çekmesi de olasılıklar dahilinde değerlendiriliyor.

CHP taktik değiştirirse

2. tur oylamaya ilişkin en büyük süpriz, CHP’nin taktik değiştirmesi olur. CHP, kamuoyu önünde değişikliğin referanduma götürülmesini “kamuoyuna anlatamayız” gerekçesiyle göze almayabilir. Bu durumda CHP, 2. turda evet oyu kullanabilir.

Ağustos ortasında referandum

Anayasa değişikliğinin ikinci turda yine 330-367 aralığında kabul edilmesi durumunda, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan veto etmediği takdirde, değişiklik zorunlu olarak referanduma gidecek. Erdoğan’ın yasayı, 15 günlük inceleme süresi dikkate alınarak yapılan hesaplamaya göre, ağustos ayının ortasında referanduma gidilecek.